Vrijstellingen vakbekwaamheid Code 95

“Wie vrijgesteld is voor het volgen van de vakbekwaamheid voor het rijbewijs C(E) moet goed beseffen dat die vrijstelling enkel in België geldt.” Dat zegt Eric De Waegenaere van EDW Formation uit Strépy-Bracquenies. Ook Geert Frans van GC-Advice uit Bredene raadt af om van de vrijstelling gebruik te maken.

Sinds 10 september 2016 moeten alle bestuurders van vrachtwagens een bewijs van vakbekwaamheid hebben, de zogenaamde Code 95 die op het rijbewijs wordt vermeld. De regelgeving is vanuit Europa tot stand gekomen, maar elk land heeft zijn eigen uitvoeringsmethode. Zo heeft België beslist om vrijstellingen toe te kennen, terwijl dat in Duitsland, Luxemburg en Frankrijk niet het geval is. “Dat is iets waar beroepschauffeurs zich goed bewust moeten van zijn”, zegt Eric De Waegenaere. “Als ze met de vrachtwagen de grens overschrijden, geldt de vrijstelling niet meer.”

“Heel wat mensen zijn op zoek naar iemand die de vrijstelling kan bevestigen”, zegt Geert Frans. “Maar er is absolute rechtsonzekerheid op dat vlak.” Op de website van de FOD Mobiliteit en Vervoer vind je een overzicht met chauffeurs die vrijgesteld zijn maar de overheid dekt zich in door te stellen dat “deze lijst niet leidt tot de aansprakelijkheid van de FOD Mobiliteit en Vervoer. Enkel de rechterlijke macht kan – in definitie – bepalen dat een bestuurder is vrijgesteld van de vereiste van vakbekwaamheid. In geval van twijfel, is het verkiesbaar dat de bestuurder beschikt over een bewijs van vakbekwaamheid.” Net als Eric De Waegenaere en Geert Frans pleit de FOD dus ook om van de vrijstelling geen gebruik te maken, ook niet in de bouwsector.

Dakwerkers

Wie zijn nu die chauffeurs die geen Code 95 hoeven te hebben. Tuinaannemers, dakwerkers en bestuurders van werktuigen op een werf bijvoorbeeld. Zij gebruiken hun voertuig voor het vervoer van materiaal, apparatuur of machines die ze tijdens hun werk nodig hebben. “Op voorwaarde dat dit vervoer niet de voornaamste activiteit van de bestuurder is”, stelt de FOD Mobiliteit en Vervoer. En daar zit al een eerste adder onder het gras: want wie bepaalt of het vervoer niet de voornaamste activiteit van de bestuurder is?

Niet iedereen die recht heeft op een vrijstelling maakt daar ook gebruik van. Tuinaannemer David Verdeyen uit Leefdaal volgde de nascholing omdat hij zich anders voortdurend in rechtsonzekerheid zou bevinden. Ook zijn werknemers volgden de vakbekwaamheid. “Als ik met de vrachtwagen bij een klant grasmatten lever en ik laat die leggen door een van mijn mannen is het al onduidelijk”, zegt hij. “Op dat moment ben ik de chauffeur, niet de tuinaannemer. Daarom is het beter om de vakbekwaamheid wel te behalen. Het zijn trouwens interessante cursussen, zoals EHBO.”

Ongeval

Ook vrijgesteld zijn de chauffeurs van brandweer-, politie- en legervoertuigen. “En dat vind ik een van de redenen om de vrijstellingen ernstig in twijfel te trekken”, zegt Geert Frans. “Een brandweerman die met een vrachtwagen uitrukt om een interventie te doen heeft geen attest van vakbewaamheid nodig, terwijl die op zo’n moment rijdt als gek. Het is een van de meest doorslaggevende argumenten om de vrijstellingen voor sommige chauffeurs in vraag te stellen.”

Wie een voertuig gebruikt voor privédoeleinden of er geen commercieel voordeel uithaalt mag ook zonder Code 95 de weg op. Het gaat om mobilhomes, het vervoer van eigen paarden, een verhuis of het vervoer van kampmateriaal voor een jeugdbeweging. En dan zijn er nog de automonteurs die een test doen, een voertuig leveren of er mee naar de technische keuring rijden.

Los van de wettelijke onzekerheid is er nog een reden om geen gebruik te maken van de vrijstelling. Als er een ongeval gebeurt, zou de verzekering wel eens moeilijk kunnen doen als de chauffeur die de aanrijding veroorzaakt niet beschikt over Code 95. Daarom pleiten zowel Geert Frans als Eric De Waegenaere om geen gebruik te maken van de vrijstelling en toch de vakbekwaamheid te halen. Dat ze beiden opleidingen geven maakt dat hun advies nog al voor de hand ligt. “Toch is dat niet mijn drijfveer om te pleiten voor een algehele verplichting”, zegt Geert Frans. “Want aan werk hebben de opleidingscentra geen gebrek. Iedereen moet getraind worden in zijn job, ook wie slechts af en toe met een vrachtwagen rijdt.”

Voor Eric De Waegenaere is er nog een ander argument: “De Europese Unie heeft België gevraagd de uitzonderingen in te trekken. Vroeg of laat moet iedereen die met een vrachtwagen rijdt, beschikken over Code 95.”

Chauffeurs die zonder Code 95 mogen rijden

Op de website van de FOD Mobiliteit en Vervoer vind je een lijst met bestuurders die geen vakbekwaamheid hoeven. Maar de FOD stelt dat ze voor deze lijst niet aansprakelijk is.

Een overzicht:

  • Bestuurders van legervoertuigen, de burgerbescherming, de brandweer, politie, geldtransporten en gevangenenvervoer.
  • Automonteurs die voertuigen testen op de weg, een nieuw voertuig naar de klant brengen of naar de technische keuring rijden.
  • Bestuurders van voertuigen voor privédoeleinden zoals mobilhomes, een verhuis, het vervoer voor een jeugdbeweging, het vervoer van eigen paarden.
  • Bestuurders van voertuigen die worden gebruikt voor het vervoer van materiaal, apparatuur of machines die de bestuurder voor zijn werk nodig heeft en op voorwaarde dat dit vervoer niet de voornaamste activiteit van de bestuurder is, zoals gemeentearbeiders, tuiniers, dakwerkers, installateurs van meubels of keukens, wegbeheerders, werfarbeiders, bestuurders van betonpompen, bestuurders van schokabsorberende voertuigen en bestuurders van veegmachines en zoutstrooiers.

Niet vrijgesteld zijn de bestuurders die materiaal, apparatuur of machines vervoeren voor collega’s die werken op een werf, terwijl de bestuurders er zelf niet werken.

Share this Post